W jaki sposób interpretować wyniki badania genów BRCA1 i BRCA2

Badanie genetyczne w kierunku mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 ma na celu poszukiwanie w obrębie obu genów zmian genetycznych (mutacji), mogących zwiększać ryzyko zachorowania na określone nowotwory (głównie na raka piersi i jajnika). Wykrycie mutacji nie zawsze oznacza zwiększenie ryzyka zachorowania na raka, dlatego wynik badania musi zostać zinterpretowany we właściwy sposób. Kluczowe znaczenie ma określenie, czy wykryta mutacja ma wpływ
na postępowanie kliniczne u pacjentki i członków jej rodziny.

Wynik badania genetycznego powinien informować o tym, czy u badanej osoby wykryto konkretne mutacje oraz podawać ich charakterystykę. Dla lekarza interpretującego wynik badania te informacje są podstawą do oszacowania indywidualnego ryzyka zachorowania na nowotwór u pacjenta.

Poprawna interpretacja wyniku badania mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 wymaga konsultacji lekarza, najlepiej specjalisty w dziedzinie genetyki klinicznej. Badania nosicielstwa mutacji przeprowadzane w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych są nierozerwalnie związane z poradą genetyczną, udzielaną przez wykwalifikowany personel medyczny zarówno przed, jak i po wykonaniu badania.

Konsultacja genetyczna oprócz interpretacji wyniku testu genetycznego ma na celu zebranie szczegółowych wywiadów rodzinnych i ocenę wskazań do przeprowadzenia diagnostyki genetycznej u członków rodziny. Dane o zachorowaniach na raka w rodzinie mogą czasami być podstawą do rozszerzenia diagnostyki genetycznej o badanie mutacji w innych genach.

Metodą pozwalającą na analizę całej sekwencji genów BRCA1 i BRCA2 jest sekwencjonowanie.

Sprawozdanie z badania z wykorzystaniem sekwencjonowania powinno zawierać informacje o stwierdzonych zmianach lub ich braku oraz przedstawiać zalecenia dotyczące postępowania klinicznego,
w zależności od klasyfikacji wykrytej mutacji3 (patogenna, niepatogenna, o nieznanym znaczeniu klinicznym).

W sprawozdaniu powinna zostać zawarta informacja o tym, jakie geny badano, o wskazaniach do badania genetycznego, zakresie przeprowadzonej analizy, zastosowanych metodach diagnostycznych.5

Wynik badania genetycznego zawsze powinien zostać omówiony z lekarzem!

Standaryzowany system klasyfikacji mutacji genów BRCA5,6

Wynik badania:

  • Mutacja patogenna/prawdopodobnie patogenna
  • Wariant genetyczny o nieznanym znaczeniu
  • Wariant genetyczny, polimorfizm
  • Nie wykryto mutacji

 

WYNIK BADANIA ZALECENIA ODNOŚNIE POSTĘPOWANIA KLINICZNEGO

Mutacja patogenna/prawdopodobnie patogenna

Wykryto mutację patogenną związaną z chorobą. Stanowi podstawę do diagnostyki u krewnych (mutacja markerowa), może zostać wykorzystana do ustalenia postępowania klinicznego u pacjentki.

Wariant genetyczny o niepewnym znaczeniu Wykryto wariant o nieznanym znaczeniu klinicznym. Brak dowodów na konieczność zmiany postępowania klinicznego u danej pacjentki lub zaproponowania wykonania badań u krewnych.
Wariant genetyczny, polimorfizm Wykryty wariant jest potwierdzony jako nie mający znaczenia klinicznego, niewyszczególniany w sprawozdaniu klinicznym, gdyż jest to łagodny wariant neutralny.
Nie wykryto mutacji

Szczegółowa informacja na temat zakresu i ograniczeń analizy (np. rodzaje mutacji, które nie są wykrywane). Sugestie dotyczące dodatkowych badań. Członkowie rodziny powinni zostać poddani badaniom, jeśli stwierdza się bardzo obciążony wywiad rodzinny w kierunku mutacji genów BRCA.

Nie można wykluczyć predyspozycji dziedzicznej.

 

ZobaczUkryj referencje

  1. Brozek I. i wsp. Gynecol Oncol. 2008;108(2):433-7.
  2. Gorski B. i wsp. Am J Hum Genet. 2000;66(6):1963-8.
  3. Wallis Y. i wsp. Practice Guidelines ACGS 2013
  4. Richards SC. i wsp. Genet Med 2008:10:294–300.
  5. EMQN best practice guidelines. Dostępny na: http://www.emqn.org/emqn/digitalAssets/0/232_EMQNBRCAguidelines0908.pdf. Ostatni dostęp: styczeń 2015.
  6. Plon SE. i wsp. Hum Mutat 2008;29:1287–91.