Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2,
a ryzyko zachorowania na raka jajnika i piersi

Wśród nowotworów najczęściej diagnozowanych u kobiet, rak piersi plasuje się na pierwszym (20% wszystkich nowotworów), a rak jajnika (5% wszystkich nowotworów) na piątym miejscu.1,24

Jednym z wielu czynników ryzyka zachorowania na powyższe nowotwory są uwarunkowania genetyczne, a w szczególności mutacje w genach BRCA1 i/lub BRCA2.

  • Ryzyko zachorowania na raka jajnika do 70. roku życia w ogólnej populacji kobiet wynosi ok. 1,4%,2 w przypadku nosicielek mutacji w genach BRCA1 to ryzyko wzrasta do ok. 40%, a u nosicielek mutacji w genach BRCA2 do ok. 18%.
  • Prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi u kobiet bez mutacji wynosi ok. 12%, natomiast u nosicielek mutacji w genach BRCA1 wzrasta do nawet 65% i do 49% u nosicielek mutacji w genach BRCA2.3,25

Oznacza to, że chociaż nie każda kobieta z mutacją zachoruje na nowotwór, to jednak ryzyko jego wystąpienia jest znacznie podwyższone w stosunku do średniej dla populacji kobiet bez mutacji w genach BRCA1 oraz BRCA2.

Według badań z kilku polskich ośrodków przeciętnie 1 na 7 pacjentek (ok. 14-15%) z rakiem jajnika oraz 1 na 20 (ok. 5%) z rakiem piersi jest nosicielką mutacji w tych genach.20,26

        

 

Mutacje genów BRCA1 i BRCA2 występują w:

         

 

Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 nie są ograniczone jedynie do pacjentek:

  • Z obciążonym wywiadem rodzinnym21
  • U których chorobę rozpoznano w młodym wieku (<50 lat)23

 

Ryzyko rozwoju raka jajnika w ciągu życia:*4-6

         

*Ryzyko rozwoju w ciągu życia definiuje się jako ryzyko zachorowania do 70 roku życia.

Zwiększone ryzyko rozwoju innych nowotworów:7

  • Piersi
  • Trzustki
  • Gruczołu krokowego

 

 

Częstość występowania mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 jest różna w poszczególnych regionach świata: 0,1-0,3% populacji ogólnej4,7-9

Badanie wykrywające obecność mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 jest jedynym sposobem identyfikacji statusu mutacji u danego pacjenta!

 

W genach BRCA1 i BRCA2 zidentyfikowano występowanie tysięcy możliwych mutacji18

Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 mogą występować we wszystkich komórkach wywodzących się z linii zarodkowej (mutacje germinalne, dziedziczne) lub powstawać wyłącznie w komórkach guza (mutacje somatyczne, nie podlegają dziedziczeniu)

Nowotwory jajnika i piersi mogą mieć charakter sporadyczny lub dziedziczny. Nowotwory sporadyczne występują z powodów niezwiązanych z dziedziczeniem, a wiek zachorowania na danego rodzaju nowotwór jest typowy dla populacji ogólnej. Nawet w razie wystąpienia więcej niż jednego przypadku nowotworu w rodzinie nie ma szczególnego wzorca dziedziczenia i jest bardzo małe prawdopodobieństwo, że diagnostyka molekularna wykryje patogenne mutacje germinalne (dziedziczne).

Mutacje germinalne w genach BRCA1 i BRCA2 dziedziczymy po naszych rodzicach. Zarówno mężczyźni jak i kobiety mogą być nosicielami uszkodzonej kopii genu, ale zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów jajników i piersi dotyczy głównie kobiet.

ZobaczUkryj referencje

  1. Wojciechowska U. i wsp. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2012 r. Krajowy Rejestr Nowotworów. Centrum Onkologii Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie. Warszawa 2014.
    Dostępny na: http://onkologia.org.pl/wp-content/uploads/Rok2012.pdf Ostatni dostęp: maj 2016.
  2. Howlader N, Noone AM, Krapcho M. i wsp. eds.:SEER Cancer Statistics Review, 1975-2010. Bethesda, Md: National Cancer Institute, 2013.
  3. Chen S., Parmigiani G., Journal of Clinical Oncology 2007;25(11):1329-1333.
  4. Balmaña J. i wsp. Ann Oncol 2011;22(Suppl 6):vi31–4.
  5. Rhiem K. i wsp. Breast Cancer Res 2012;14:R156.
  6. Tai YC i wsp. J Natl Cancer Inst 2007;99:1811–4.
  7. Petrucelli N. i wsp. Genet Med 2010;12:245–59.
  8. Robles-Diaz L. i wsp. Fam Cancer 2004;3:259–64.
  9. Janavicius R. EPMA J 2010;1:397–412.
  10. Hirsh-Yechezkel G. i wsp. Gynecol Oncol 2003;89:494–8.
  11. Jacobi CE. i wsp. Genet Med 2007;9:173–9.
  12. Malander S. i wsp. Eur J Cancer 2004;40:422–8.
  13. Pal T. i wsp. Cancer 2005;104:2807–16.
  14. Soegaard M. i wsp. Clin Cancer Res 2008;14:3761–7.
  15. Stavropoulou AV. i wsp. PLoS One 2013;8:e58182.
  16. Risch HA. i wsp. Am J Hum Genet 2001;68:700–10.
  17. Welcsh PL, King MC. Hum Mol Genet 2001;10:705–13.
  18. EMQN best practice guidelines, dostępne: http://www.emqn.org/emqn/digitalAssets/0/232_EMQNBRCAguidelines0908.pdf. Ostatnio odwiedzane: styczeń 2015.
  19. Kobayashi H. i wsp. Oncol Rep. 2013 Sep;30(3):1019-29.
  20. Ratajska M. i wsp.  J Appl Genet. 2015; 56(2): 193–198.
  21. Alsop K. i wsp. J Clin Oncol 2012;30;2654-63.
  22. Nicoletto MO. i wsp. Cancer Treat Rev 2001;27:295-304.
  23. Finch AP. i wsp. J Clin Oncol 2014;32:1547-53.
  24. Krajowy Rejestr Nowotworów. Dostępny na: http://onkologia.org.pl/raporty/ Ostatni dostęp: styczeń 2016 r.
  25. Antoniou A. i wsp. American Journal of Human Genetics 2003;72(5):1117–1130.
  26. Górski B. i wsp. Breast Cancer Research and Treatment July 2005, Volume 92, Issue 1, s. 19-24.